2010.07.25 - රාවය-පාරිභෝගිකයා වෙනුවට ආයතන රකින්නට වෙහෙසෙන නියාමන කොමිසම

විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම ශ‍්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාපාර මෙහෙයවන ජංගම දුරකථන සමාගම් ලාභදායී තත්ත්වයෙන් පවත්වාගෙන යාම පිළිබද අනවශ්‍ය උනන්දුවක් දැක්වීම කේෂේත‍්‍රයේ විද්වතුන්ගේ මවිතයට හේතුවී තිබේ. පසුගිය ජූලි 15 වැනිදා සිට බලපවත්වන පරිදි අලූතින් ජංගම දුරකථන සම්බන්ධතා මිලදී ගන්නා ග‍්‍රාහකයන් ස්වකීය ඇමතුම් වෙනුවෙන් නිශ්චිත අවම ගාස්තුවක් ගෙවිය යුතුය. මෙම නියමය හදුන්වා දී ඇත්තේ මෙරට සේවා සපයන සමාගම් තරගකාරීව අඩු මිලට දුරකථන පහසුකම් සපයන්නට යාමෙන් ඇතිවිය හැකි ව්‍යාපාර බිදවැටීම් වලකා ගැනීමේ අරමුණෙන් බව ප‍්‍රකාශවෙයි.

නියාමන කොමිසමකින් අපේක්ෂා කරන්නේ සමාගම් අතර තරගකාරීත්වය හෙයින් පාරිභෝගිකයන්ට අවාසියක් වන අවස්ථාවේ මැදිහත්වීම වන නමුත් මේ අවස්ථාවේ ව්‍යාපාර මෙහෙයවන සමාගම්වල ආදායම ගැන බෙහෙවින් සැලකිලිමත්වීම වේගයෙන් ව්‍යාප්තවෙමින් පවතින මෙරට ජංගම දුරකථන සේවාවන් කෙරෙහි සියුම් බලපෑමක් ඇතිවීම නොවැලැක්විය හැකිය.
දැනට ඩයලොග් ඇක්සියාටා, එයාර් ටෙල්, එටිසලාට්, හචිසන් සහ ටෙලිකොම් මොබිටෙල් යන සමාගම් මෙරට ජංගම දුරකථන සේවා සැපයීමෙහි නිරත අතර ස්ථාවර දුරකථන ඉල්ලීම අඩුවෙමින් හා ජංගම දුරකථන භාවිතය වැඩිවෙමින් පවතින අවස්ථාවක නියාමන කොමිසම ගත් තීරණය අනුව අලූතින් ලබාගන්නා සම්බන්ධතා වලට අවම ඇමතුම් ගාස්තුවක් ගෙවන්නට සිදුවනු ඇත. සීමිත වෙළදපොල අවස්ථා දිනා ගැනීම සදහා ජංගම දුරකථන පහසුකම් සපයන ආයතන ඉතාමත් අඩු ගාස්තු අයකිරීම් යටතේ සේවා සපයන්නට ඉදිරිපත්ව තිබේ. මේ නිසා ඇතැමි සමාගම් අර්බුදයට පත්ව ඇතැයි දුරකථන කේෂේත‍්‍රයේ තොරතුරු අනාවරණය කරයි. මෙම සමාගම්වල මූල්‍ය තත්ත්වය කෙරෙහි සැලකිලිමත් වෙමින් අවම ගාස්තු නියම කර ඇති අතර එය ජාත්‍යන්තරයේ මේ වන විට දුරකථන ඇමතුම් ගාස්තු ඉතාමත් අඩුවෙමින් පවතින අවස්ථාවක එයට එරෙහිව යමින් ගත් තීරණයක් වශයෙන් ද සැලකෙයි. මේ වන විට ජාත්‍යන්තර දුරකථන ගාස්තු අඩුවෙමින් අතර දුරකථන සමාගම් ඇමතුම් කාලය නොමිලේ සපයමින් දත්ත හුවමාරුව හෙවත් අන්තර්ජාල හා ඊමේල් සම්බන්ධතා වලින් ආදායම් උපයාගෙන සමාගම් පවත්වාගෙන යන මට්ටමට තාක්ෂණය දියුණු වෙමින් පවතින බව ජගත් පර්යේෂණ වාර්තා දක්වයි. මේ අතර වෙබ් අඩවි හරහා දෙස් විදෙස් ඇමතුම් සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ ලබා ගත හැකි අවස්ථාතිබියදී අවම ගාස්තු ක‍්‍රමය ජංගම දුරකථන පාරිභෝගිකයන්ට අතිරේක බරක් වනු ඇත.

එපමණක් නොවේ, දැනටමත් මෙරට ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යන ජංගම දුරකථන සමාගම් මෙම තීන්දුවට එරෙහිව නඩු මගට බසින්නට තීරණය කර ඇත. දැන් මහජනතාවගේ අයහපතට හේතුවන තීන්දුවක් සමාගම්වල යහපත වෙනුවෙන් ගත් නියාමන කොමිසම ආරක්ෂා කරන්නට මහජනතාවගේ බදු මුදලින් තීති ගාස්තු වැය කිරීම යුක්ති සහගත යැයි කියන්නේ කවුද?


ජාත්‍යන්තර වාර්තා අනුව 2009 අවසන් වන විට ජංගම දුරකථන සබදතා බිලියන 4.6 ක් ලෝක වාසීන් පරිහරණය කරමින් සිටියේය. 2004 වසර වන විට සියයට 1.4 ක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළ ජංගම දුරකථන නව සම්බන්ධතා ඇතිවීම 2009 වසර වන විට සියයට 21 ක වර්ධනයක් දක්වා ඉහල ගොස් තිබේ. චීනය හා ඉන්දියාව ලෝකයේ වැඩිම ජංගම දුරකතන සම්බන්ධතා ඇති රටවල්ය. ඇමරිකාව, රුසියාව, ඉන්දුනීසියාව හා බ‍්‍රසිලය සෙසු රටවල්ය. මේ අතර ජංගම දුරකථන ව්‍යාප්තියේ වේගවත්ම වර්ධනය ලෙස සැලකෙන සියයට 46.1 ක ඉහල යාමක් පෙන්නුම් කරන්නේ ශ‍්‍රි ලංකාව ද ඇතුලත් අග්නි දිග ආසියානු කලාපයේය.

2010 වසරේ පළමු කාර්තුව අවසන් වන විට ශ‍්‍රි ලංකාවේ ජංගම දුරකථන භාවිතය මිලියන 15 ඉක්මවා ඇති අතර එය සියයට තිහක වර්ධනයකි. රුහැන් සහිත දුරකථන නව සම්බන්ධතා ඉල්ලූම අඩුවී ඇති අතර ශ‍්‍රී ලංකා ටෙලිකොම්, ඩයලොග් ඇක්සියාටා, ලංකා බෙල් හා සන්ටෙල් වැනි ආයතන විසින් සපයන රුහැන් රහිත එහෙත් ස්ථාවර දුරකථන නව සම්බන්ධතා සැපයීම ද සියයට 4.7 ක සුථ වර්ධනයක් දක්වයි. මේ අතර මෙරට අන්තර් ජාල සම්බන්ධතා ප‍්‍රමාණය ලක්ෂ දෙකහමාර ඉක්මවා සියයට හතකට ආසන්න වැඩි දියුණුවක් ද පෙන්වා ඇතැයි දුරකථන සමාගම් සම්බන්ධ පර්යේෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙයි. දත්ත සම්ප්‍රෙශනය සම්බන්ධව ඉහල යමින් පවතින ඉල්ලූම හරහා ව්‍යාපාර ආදායම් නංවා ගැනීමට ඉඩකඩ තිබියදී ව්‍යාපාර මූල්‍ය තත්ත්වය සලකා අවම ගාස්තු අයකිරීමේ තීරණයකට විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම අවතීර්ණ වී ඇති බව මෙයින් ඉතාමත් පැහැදිලිය.


විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම දැන් අවුරුදු ගණනක් තිස්සේ මෙරට දුරකථන සමාගම් සමග අර්බුදයක පැටලී සිටියි. ඒ අනුව සමාගම් අතර අය කරන අන්තර් සම්බන්ධතා ගාස්තු පිළිබද පැහැදිලි ප‍්‍රතිපත්ති තීරණයක් ගන්නට අපොහොසත්ව ඇත. එයට වඩා තීරණාත්මක එකක් වී ඇත්තේ රටපුරා විදුලි සංදේශ කුලූණු ඉදිකිරීම අරභයා පොදු අදහසකට පැමිණෙන්නට නොහැකිවිමයි. සෑම දුරකථන සමාගමක්ම රජයේ හා පොදු දේපොළ උපයෝගී කර ගනිමින් සිය සංඥා විකාශනය වෙනුවෙන් කුලූණු ඉදිකරයි. මේවා පරිසරයට හානිකරය. එපමණක් නොවේ මේවායේ ඉදිකිරීම් හා නඩත්තුව වෙනුවෙන් වැය වන මුදල ගෙවන්නේත් එදිනෙදා ඇමතුමක් ගන්නා පාරිභෝගිකයන්ය. මෙම කුලූණු සියල්ල ඉවත්කර පොදු සංඥා පද්ධති ඇති කළහොත් සමාගම් වලට මේවා කුලියට ගත හැකි අතර එයින් ඕනෑම සමාගමක සියලූම දුරකථන පාවිච්චි කරන්නන්ට හැම ප‍්‍රදේශයකදීම එක හා සමාන ආවරණ කලාපයක සිටීමේ භාග්‍යය හිමිවෙයි. දැනට ප‍්‍රශ්නයක් වී ඇති රූපවාහිනි ඇන්ටෙනා විවිධ පැතිවලට හරවමින් එක් එක් නාලිකා බලන්නට මහජනතාවට සිදුවී ඇති හිරිහැරයට විසදුමක් දිය හැක්කේ ද නියාමන කොමිසමට පමණකි. මෙවැනි ප‍්‍රායෝගික අවස්ථා ගැන පුලූල්ව කරුණු අධ්‍යයනය කර විසදුම් නිර්මාණය කරන්නට හැකි නියාමන කොමිසම ස්ථාවර ගාස්තු වැනි යල් පැන ගිය පටු තීරණයකට අවතීර්ණ වීම ගැටලූවකි.

01.08.2010 - රාවය - පුද්ගලීකකරණය ගැන යළි ආපසු හැරී බලන්නට අවස්ථාවක්

මෙරට අලාභ ලබන රාජ්‍ය ආයතන ගැන යළි කතා බහක් ඇතිවන්නට පටන් ගෙන තිබේ. රාජ්‍ය පෞද්ගලික ආයෝජනය සදහා ඉඩ ලැබෙන සංස්ථාවක් පිහිටුවීම ගැන අදහසක් ද ඇත. මේ සියල්ල මතුවන්නේ මහින්ද චින්තන සංකල්පය අනුව රජයේ දේපොල විකුණන්නේ නැති බව ප‍්‍රකාශ වන අතරය. මැතිවරණ වේදිකාවේ දී රටේ සම්පත් කුණු කොල්ලයට විකුණන බවට එකිනෙකාට චෝදනා කර ගන්නා නමුත් ආණ්ඩුවකට මෙම රටේ සම්පත් ආරක්ෂා කර පවත්වාගෙන යන්නට දරන්නට ඇති අමාරුව දන්නේ මහා භාණ්ඩාගාරය පමණකි.

මේ අවුරුද්දේ රජය පොහොර සහනාධාරය වෙනුවෙන් රු. බිලියන 30 ක් වැය කරයි. අඩු ආදායම් ලබන ජනතාව වෙනුවෙන් සමෘද්ධි සහන දෙන්නට වෙන් කර ඇති මුදල රු. බිලියන 35 කි. අලාභ ලබන රජයේ ආයතන වෙනුවෙන් භාණ්ඩාගාරය වෙන් කර ඇති මුදල රු. බිලියන 42.2 ක් බව දැක්වේ. රජයේ ආයතන විසින් රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික බැංකු වලින් ගන්නා ණය හා ඒ වෙනුවෙන් ගෙවන අතිරේක වැයක් ඇත්නම් එය මෙයට ඇතුලත් නැත. මහජනතාවගෙන් බදු වශයෙන් රුපියලක් උපයා ගන්නට භාණ්ඩාගාරය ගන්නා වෙහෙස දන්නේ ඔවුන් පමණකි. එහෙත් ඒ මුදල් ලෙහෙසියෙන් වියදම් කරන්නට ආණ්ඩුවේ ඕනෑම ආයතනයක් සූදානම්ය. නිදහස ලැබූ දා පටන් ම පැවතුනේ මේ ක‍්‍රමයයි.

ආර්ථිකය ගැන සැලැස්මක් නැතිව දිගින් දිගටම ණය ගනිමින් රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කරන ආකාරය දෙස අවධානයෙන් බලා සිටි ලෝක බැංකුව 1987 වසරේ දී රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප‍්‍රතිසංස්කරණය කළ යුතු බවට මුලින්ම යෝජනා කළේය. රජය එය ප‍්‍රතිපත්තියක් වශයෙන් පිළිගත්තේය. එයින් වසර දෙකකට පසු අලාභ ලබන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ගැන සොයා බලා තීන්දු ගැනීමට ජනාධිපති කොමිසමක් පත් කරන ලද අතර අවුරුදු පහක් ඇතුලත ප‍්‍රවාහන, වැවිලි ඇතුලූ ආයතන 43 ක් පෞද්ගලීකකරණය කිරීමට රජය සමත්විය.

ජනාධිපති කොමිසමක් පත් කරන විට විද්වතුන් සේවකයන් හා වෘත්තිය සමිති එකතු වී ඔබ සතුකරණය වැනි සිත්ගන්නා සංකල්ප වලින් සේවකයන්ට කොටස් හා වන්දි ගෙවමින් දිගින් දිගටම පාඩු ලබමින් සිටි රාජ්‍ය ආයතන පෞද්ගලික අංශයට පැවරීම වේගවත්වූ අතර 1997 වසර අවසානයේ දී මහජනතාවට දැනෙන ගුවන් සේවය, ටෙලිකොම් හා ගෑස් ඇතුලූ ව්‍යාපාර සමග පෞද්ගලීකකරණය කරන ලද ව්‍යවසාය ගණන හැත්තෑ පහක් දක්වා ඉහල ගියේය. මේ අතරවාරයේ පෞද්ගලීකකරණ වැඩසටහන විධිමත්ව කරගෙන යාම උදෙසා කැබිනට් අනුමැතිය ඇතිව 1995 වසරේ දී රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිසම ස්ථාපිත කරන ලද බව ද අමතක කළයුතු නැත. රජයේ තොරතුරු වලට අනුව 1997 වසර අවසන් වන විට එතෙක් ආණ්ඩුවේ අයවැය ලේඛනයට බරක්ව තිබුණ ආයතන දෙස් විදෙස් ආයෝජකයන්ට විකිණීමෙන් හා කලමනාකරණය පැවරීමෙන් රු. බිලියන 47.3 ක් නොඑසේනම් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 715 ක් උපයා ගන්නට හැකිවිය. මෙම ව්‍යවසාය නැවත පණ ගැන්විම සදහා විදේශ රටවලින් මෙරටට ගලා ආ ආයෝජනවල වටිනාකම් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 465 කි. ආදායමක් ලබන අතර තවත් විනිමය රටට ගෙනැවිත් නැවත පණ ගන්වන ලද එතෙක් අලාභ ලබමින් තිබුණ ආයතන හෙයින් රටේ ණය බර අඩු වූ අතර ගෙවුම් ශෙෂ පරතරය අඩු වී වාසි දායක බවක් ඇති කළේය. රජයේ ණය පොලී අඩුවූ අතර ව්‍යාපාර වලින් ලැබෙන බදු රජයේ ආදායමට එකතු විය. වෘත්තීය සමිති දක්වන අන්දමට මෙම ආයතන වල සේවය කරමින් රජයේ වැටුප් ලබමින් සිටි පණස් දහසකට පමණ රුකියා අහිමි වූ අතර හැම පුද්ගලයෙකුටම වන්දියක් ගෙවීය. මේ පුද්ගලයන්ට වන්දි මුදල් වලින් ව්‍යාපාරයක් හෝ වත්කමක් මිලදී ගන්නට අවස්ථාව උදාවූ අතර වෙන සමාගමක රුකියාව කරන්නට ද ඉඩ කඩ ලැබිණ. පුද්ගලීකරණය සිදුවන පරිවර්තන කාලය තුළ සමාජ ප‍්‍රශ්න ඇති කරන ලද අතර ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දේශපාලන පක්ෂ විසින් ඇති කරන ලද මහජන මතය නිසා මෙය රටට විනාශය අත්කරන රටේ සම්පත් කුණු කොල්ලයට විකුණා දැමීමක් ලෙස මහජනතාව සිතන්නට පටන් ගත්තේය. කොමිස්, වංචා හා දුෂණ වැනි වචන ද එයින් පසු කොමිෂන් සභා පත්කර ඇත්ත හොයන ස්වභාවය දක්වා පෞද්ගලීකරණය බරපතල ප‍්‍රශ්නයක් කළේය.

මේ කාලයේ ලෝකයේ නොයෙක් රටවල මෙකී ප‍්‍රතිපත්තිය පිළිගෙන තිබිණ. රජයේ තීන්දු ගැනීමේ විලාශය හා තරගකාරීත්වයට මුහුණ දිය හැකි කාර්යක්ෂම පාලනයක් නොමැතිවීම නිසා එයටහපන්කම් පෙන්වන පුද්ගලික අංශයට ව්‍යාපාර මෙහෙයවීම පවරන ලද අතර එයින් රුකියා අවස්ථා ලාභ හා බදු ආදායම ජාතික ආදායමට එකතු වූයේය. මැලේසියාව, සිංගප්පූරුව හා ඉන්දියාව පවා මෙම අත්දැකීමෙන් සාර්ථකත්වය ලැබීය. දේශපාලනය අනුව තීන්දු ගන්නා ශ‍්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ආයතන ප‍්‍රධානීන්ට මෙරට ආයතන පාලනය කරගත නොහැකි වූ නමුත් ඉන්දියන් ඔයිල් වැනි එරට රජය සතු ව්‍යවසාය ලෝකයේ ඉසුරුමත්ම සමාගම් 500 අතරට ගෙන ගියේ රජයේ නිලධාරීන් ගේ පාලනයෙන් බවද සදහන් කළ යුතුය. එහි ඇත්තේ දේශපාලන මැදිහත්වීමෙන් අකාර්යක්ෂම පාලනය හා කාර්යක්ෂමව තීන්දු ගැනීම නිසා ඉන්දීය සමාගම් ලෝකයේ පළමු තැනට පත්වූ බවයි.
ආණ්ඩු වෙනස් වන විට රටේ ප‍්‍රතිපත්ති වෙනස් වෙයි. එයට මග පෑදෙන්නේ ආණ්ඩු බලය ලබා ගැනීම සදහා දේශපාලන වේදිකාවේ දී කරන කතා අනුවය. රටේ සම්පත් විකුණා දැමීම ගැන චෝදනා කළ අයට බලයට පත්වූ පසු ඒවා ප‍්‍රසිද්ධීයේ විකුනා දැමිය නොහැකිය. මේ නිසා 2004 වසරේ දී උපායශීලී ව්‍යාපාර කළමණාකරන ඒජන්සිය පිහිටුවන ලද අතර එයින් ‘‘විකුණා දමන්නට’’ තීන්දු කර තිබුණ ආයතන කළමණාකරනය කර ලාභ ලබන තත්ත්වයට පත් කළේය. මහජන බැංකුව මෙම ඉරණමට මුහුණ දුන් අතර එය ප‍්‍රතිසංස්කරණයවිය. මහජනතාවගේ තැන්පතු වලට සියයට හයක සිට අටක දක්වා පොලියක් ගෙවන අතර සියයට විසි එකක සිට විසි පහ දක්වා ණය පොලී ආදායමක් ලබන බැංකුවකට යළි ගොඩ එන්නට අලූත් මාවතක් අවශ්‍ය නැත. මේ වාසියේ පිහිටෙන් පෞද්ගලික බැංකු අවුරුදු පතා රුපියල් බිලියන ගණන් ලාභ උපයති. මෙම ආයතනය මෑතක දී ඇඹිලිපිටිය කඩදාසි කම්හල රජයේ මැදිහත්වීමෙන් යලි පණ ගැන්වීය. රජය යෙදවූ මුදල රු. මිලියන 250 කි. තවත් මිලියන 90 ක හි`ග විදුලි බිලක් සහිතව මාස තුනක් ඇතුලත එය වැසී ඇත. වාලච්චනෙයි කඩදාසි, කන්තලේ සීනි යන කම්හල් යළි බල ගන්වන්නට මේ කමිටුව උනන්දුවෙයි. රජයට කොපමණ මුදලක් වැය කරන්නට සිදුවනු ඇත්ද? මේවා ව්‍යාපාරිකයන්ගේ මුදල් නොව මහජන මුදල්ය. බිලියන දහයක් අලාභ ලබන ශ‍්‍රි ලන්කන් ආපසු රටට අත්පත් කරගත්තේ හා ෂෙල් සමාගම මුදල් ගෙවා ආපසු ගන්නට උත්සාහ කරන්නේ රටේ සම්පත් ආපසු දිනා ගැනීමක් හැටියටය.

නිදහස ලබා හැට අවුරුද්දකට පසුවත් අත්හදා බලමින් එකිනෙකාට චෝදනා කරමින් සිටීමට වඩා සියයට දහයක ට වඩා ආර්ථීක වර්ධනයක් ගැනීමට ගත යුතු මග කුමක්දැයි සිතා බැලීම වටී.



-මිණිසර